Historia

 

mala

POWSTAWANIE PARAFII

 

             Wieś Wojdaty leży na południowy zachód od Wilna na prawym brzegu rzeki Waki (Vokė). (Wideo relacja o powstaniu parafii...)

                Wojdaty (zwane Białą Waką) były niegdyś dziedzictwem Radziwiłłów i Oskierków.

Kaplica, znajdująca się na początku XIX w. (1813 r.) we wsi Wojdaty dała początek parafii białowackiej. Pomimo skąpych wiadomości na jej temat, o kaplicy istnieje wzmianka, że prawdopodobnie została ona zbudowana przez proboszcza parafii św. Stefana w Wilnie. Mimo wszystko mieszkańcy wsi Biała Waka, Wojdaty i okolicznych miejscowości odczuwali brak kościoła na miejscu. Zmuszeni byli pieszo pokonywać duże odległości dzielące ich do innych kościołów parafialnych. Wierzące tych wsi mieli do pokonania po10-20 wiorst*, by uczestniczyć w nabożeństwach. Stąd też powstała potrzeba budowy, mieszkańcy Białej Waki, Wojdat, Pogir, jak też innych wsi postanowili wybudować kościół w Białej Wace. Pomocy materialnej, finansowej i patronatu udzielił hrabia Hilary Łęski h. Ostoja, jego żona Maria Drucka-Lubecka h. Druck i syn Włodzimierz.

Hrabia Hilary Łęski, jako fundator kościoła w Białej Wace, urodził się 14 kwietnia 1834 r. w Starzynkach w guberni mińskiej. Odziedziczył dobra Starzynki i Biała Waka w guberni wileńskiej. Jego ojciec Aleksander był marszałkiem szlachty powiatu mińskiego i wileńskiego.

Dnia 30 września 1907 r. został poświęcony fundament kościoła przez biskupa wileńskiego Edwarda von Roppa. Nowy kościół p.w. Nawrócenia Świętego Pawła Apostoła już został poświęcony 17 października 1910 r. przez administratora apostolskiego diecezji wileńskiej ks. prałata Kazimierza Michalkiewicza. W 1925 r. parafia liczyła 2100 osób, a jeszcze za rok - 2500.

 

 * 1wiorsta=1066,8 m


  KOŚCIÓŁ PARAFIALNY

 dok4

                 Włodzimierz Łęski (syn) również miał duży wkład w budowę kościoła. Właśnie, to on włożył cały wysiłek, aby otrzymać pozwolenia u wileńskich władz carskich,  które jak wiadomo nie za bardzo śpieszyły się z wydaniem pozwolenia, a biurokracja była na pierwszym miejscu. Hrabia musiał pozałatwiać wszelką dokumentację dotyczącą budowy, a tej naprawdę było sporo. Prawie wszystkie dokumenty dotyczące budowy kościoła były wypisywane właśnie na imię hr. Włodzimierza Łęskiego. (niżej na zdjęciu kilka wzorów- dok.)

 Hrabia Hilary Łęski jako główny fundator, również był zaangażowany w budowę kościoła, przeznaczył na budowę świątyni dość znaczną kwotę pieniężną. Projekt kościoła wykonał architekt F.R. Roztworowski. Świątynia została zbudowana z białej cegły w stylu neobarokowym. Rozmiary 37,7 m x 16,7 m. dach pokryty blachą i zaopatrzony w rynny. Nad wejściem do świątyni zostały na pamiątkę wmontowane herby przedstawiające rodziny Łęskich i Druckich-Lubeckich. Kościół do dzisiaj posiada akcesoria oryginalne z tamtych czasów. Nad ołtarzem głównym możemy zobaczyć obraz, który zachował się do dzisiaj p.t. "NAWRÓCENIA ŚWIĘTEGO PAWŁA APOSTOŁA", to jest kopia dzieła Cartone z kościoła ojców kapucynów w Rzymieobraz posiada słynny nadpis u góry: „Panie! Co chcesz, abym czynił?!”

 Z prawej strony kościoła na fundamencie kamiennym wzniesiono w 1927 r. prowizoryczną żelazną dzwonnicę o wysokości sześciu metrów., na której zawieszono dzwon, ważący 396 kg. Na południowej stronie dzwonu przy wylewie ulokowano  napis: „CHWALCIE PANA WSZYSTKIE NARODY. CHWALCIE GO WSZYSTKIE LUDY Ps. 117”  Z północnej strony napis fundatora: „Ufundowane: Parafianie Biała Waka Ks. Czyżewski 1927 r.”  Więc, jako odrębna – parafia pw. Nawrócenia św. Pawła – istnieje od roku 1921, obecnie należy do dekanatu trockiego.

 Po wojnie restauracji kościoła dokonał długoletni proboszcz parafii śp. ks. Leopold Chomski, został on pochowany przy kościele. Ciekawostką jest, że kapłan ten był spowiednikiem poety Czesława Miłosza.

„Świątynia stanowi zewnętrzny znak wartości religijnych. Im większa troska o sakralny charakter kościoła, tym łatwiej w danej wspólnocie parafialnej zachować i rozwijać życie religijne” – powiedział podczas homilii ks. kardynał Audrys Juozas Bačkis, podkreślając, że odpowiedzialność za szacunek dla świątyni i odpowiednie zachowanie w obrębie jej murów spoczywa nie tylko na kapłanie, lecz na każdym wierzącym człowieku.

dok1 dok2dok3

Oto kilka dokumentów, którymi dysponował Wł. Łęski aby otrzymać pozwolenie

na budowę kościoła. A było ich naprawdę dziesiątki.